Od 1 lipca obowiązują nowe przepisy określające, jakie wymagania muszą spełnić jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych, aby zostać włączone do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Rozporządzenie MSWiA precyzyjnie wskazuje liczbę ratowników, wymagane wyposażenie oraz kwalifikacje druhów. To ważna zmiana, która ma ujednolicić standardy działania jednostek i zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców.
Wyższe wymagania dla jednostek OSP
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało nowe rozporządzenie regulujące zasady włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) oraz ich ewentualnego wyłączania z systemu. Dokument zastępuje przepisy obowiązujące od 2014 roku i jest dostosowany do nowych regulacji wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Nowe przepisy weszły w życie 1 lipca 2026 r.
Dla wielu jednostek OSP oznacza to konieczność spełnienia jasno określonych wymogów dotyczących zarówno liczby wyszkolonych strażaków, jak i wyposażenia technicznego. Celem zmian jest zapewnienie, aby do systemu trafiały jednostki zdolne do skutecznego prowadzenia działań ratowniczych na najwyższym poziomie.
Sam samochód już nie wystarczy
Jednym z podstawowych wymagań jest posiadanie co najmniej jednego średniego lub ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego przystosowanego do wyjazdu minimum czteroosobowej załogi. Jednak sam pojazd nie wystarczy.
Jednostka musi dysponować co najmniej dwunastoma ratownikami spełniającymi wymagania do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych. Konieczne jest również posiadanie sprawnego systemu alarmowania i łączności oraz minimum pięciu radiostacji lub innych urządzeń spełniających wymagania techniczne obowiązujące w sieciach radiowych jednostek ochrony przeciwpożarowej.
Rozporządzenie określa także obowiązkowe wyposażenie. Każda jednostka ubiegająca się o włączenie do KSRG musi posiadać zestaw ratownictwa medycznego R-1 wraz z automatycznym defibrylatorem AED, co najmniej cztery aparaty ochrony dróg oddechowych, środki ochrony indywidualnej dla minimum dwunastu strażaków oraz sprzęt do ratownictwa technicznego, w tym hydrauliczne narzędzia wykorzystywane m.in. podczas wypadków drogowych.
Liczą się także kwalifikacje strażaków
Nowe przepisy bardzo szczegółowo określają również wymagania dotyczące wyszkolenia druhów. W jednostce muszą znaleźć się osoby posiadające uprawnienia do pełnienia funkcji naczelnika OSP, kierowania działaniami ratowniczymi na poziomie interwencyjnym oraz kierowania pojazdami uprzywilejowanymi.
Dodatkowo przynajmniej ośmiu strażaków musi posiadać kwalifikacje do udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy. Oznacza to, że gotowość operacyjna jednostki będzie oceniana nie tylko przez pryzmat sprzętu, ale także kompetencji jej członków.
Bez porozumienia z samorządem nie będzie włączenia
Istotną rolę w całej procedurze odgrywają także samorządy. Włączenie jednostki OSP do KSRG będzie poprzedzone podpisaniem porozumienia pomiędzy komendantem powiatowym lub miejskim Państwowej Straży Pożarnej, jednostką OSP oraz właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Dokument określi m.in. deklarowaną gotowość operacyjną, zakres realizowanych zadań, wymagany poziom wyszkolenia ratowników, sposób utrzymywania gotowości bojowej oraz okres obowiązywania porozumienia.
Po podpisaniu porozumienia komendant powiatowy PSP występuje z wnioskiem do komendanta wojewódzkiego, a ostateczną decyzję o włączeniu jednostki do systemu podejmuje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej.
Wyjątki w szczególnych sytuacjach
Rozporządzenie przewiduje również możliwość odstępstw od części wymagań. Jeżeli analiza zagrożeń wykaże wysoki poziom ryzyka na danym terenie, do systemu może zostać włączona także jednostka niespełniająca wszystkich kryteriów kadrowych lub sprzętowych. Rozwiązanie to ma umożliwić poprawę bezpieczeństwa mieszkańców w miejscach szczególnie narażonych na zagrożenia.
Przepisy przewidują również możliwość włączenia do KSRG wyspecjalizowanych jednostek dysponujących unikalnym sprzętem lub kompetencjami, jeżeli ich udział został przewidziany w powiatowym planie ratowniczym.
Jednostki spoza KSRG nadal będą współpracować
Nowe przepisy nie wykluczają jednostek, które pozostaną poza systemem. Rozporządzenie zobowiązuje je do współpracy z jednostkami KSRG podczas akcji ratowniczych. Współdziałanie obejmie wymianę informacji o dostępnych siłach i środkach, wykorzystanie transportu do ewakuacji ludności oraz wspólne działania związane z ostrzeganiem mieszkańców przed zagrożeniami i edukacją w zakresie bezpieczeństwa.
Jednocześnie ustawodawca zagwarantował, że jednostki już funkcjonujące w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym zachowują swoją przynależność do systemu na dotychczasowych zasadach. Nowe rozporządzenie ma przede wszystkim uporządkować procedury oraz zapewnić jednolite standardy dla nowych jednostek ubiegających się o włączenie do KSRG.
