Nowe przepisy zobowiązują wiele budynków użyteczności publicznej do zapewnienia schronów lub innych budowli ochronnych. Szkoły, szpitale, urzędy czy obiekty sportowe będą musiały spełniać określone wymogi, aby w sytuacji kryzysowej mieszkańcy mieli dostęp do bezpiecznego schronienia. Sprawdzamy, co to oznacza dla Otwocka i okolic.
W lipcu 2025 roku opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków wyznaczania budynków użyteczności publicznej, w których zapewnia się budowle ochronne. Nowe regulacje, wpisujące się w ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej, precyzyjnie określają, kiedy w obiekcie użyteczności publicznej należy wyznaczyć schron lub ukrycie. Zgodnie z przepisami, budynek taki musi posiadać co najmniej jedną kondygnację podziemną i być przeznaczony w całości lub w części na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, szpitala lub innej placówki medycznej, a także obiektu, w którym może przebywać więcej niż pięćdziesiąt osób w ramach działalności leczniczej, pomocy społecznej, nauki, szkolnictwa wyższego, oświaty i wychowania, kultury, turystyki lub sportu. Obowiązek ten dotyczy również innych budynków użyteczności publicznej, w których liczba użytkowników może przekroczyć sto osób lub których powierzchnia użytkowa wynosi ponad 2500 metrów kwadratowych.
Warunki odstąpienia od obowiązku
Rozporządzenie przewiduje jednak sytuacje, w których organ ochrony ludności nie wyznacza budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej. Dzieje się tak, gdy nie ma potrzeby zapewnienia określonej liczby miejsc schronienia, gdy brak jest ekonomicznego uzasadnienia dla inwestycji lub gdy istnieje ryzyko, że wykonanie schronu będzie niemożliwe ze względów technicznych. Przepisy dopuszczają także odstąpienie od obowiązku w przypadku, gdy użytkownikom budynku można zapewnić schronienie w innej budowli ochronnej znajdującej się w odległości nieprzekraczającej pięciuset metrów od obiektu.
Schron, ukrycie i miejsce doraźnego schronienia
W ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej jasno określono, czym jest schron, a czym ukrycie. Schron to zamknięta, hermetyczna konstrukcja wyposażona w system filtrowentylacji lub pochłaniacze, która chroni przed skutkami wybuchów, odłamkami, promieniowaniem, pożarem czy falą uderzeniową. Ukrycie jest obiektem mniej zaawansowanym technicznie – niehermetycznym, ale zapewniającym podstawową ochronę przed zagrożeniami zewnętrznymi. Dodatkowo przepisy przewidują możliwość tworzenia miejsc doraźnego schronienia, takich jak garaże, tunele czy inne zaadaptowane przestrzenie, które w razie potrzeby mogą pełnić funkcję ochronną.
Wymagania techniczne i funkcjonalne
Budowle ochronne w budynkach użyteczności publicznej muszą spełniać rygorystyczne wymagania techniczne. Konstrukcja powinna być wytrzymała i odporna na działanie czynników zewnętrznych, wyposażona w zabezpieczenia przeciwpożarowe, system wentylacji, wyjścia ewakuacyjne, zapasy wody i energii oraz rozwiązania umożliwiające odprowadzanie ścieków. Coraz częściej projektuje się obiekty o tzw. funkcji podwójnej, które na co dzień pełnią inne zadania – na przykład są garażami lub magazynami – a w razie zagrożenia mogą zostać przekształcone w schrony. Ważnym elementem jest również lokalizacja – przepisy zalecają, aby obiekt znajdował się możliwie blisko miejsc stałego przebywania ludzi, najlepiej w odległości do 150 metrów, oraz aby był zabezpieczony przed zalaniem.
Nowe przepisy a bezpieczeństwo lokalnych społeczności
Wprowadzone regulacje mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa obywateli poprzez zapewnienie, że w sytuacji kryzysowej w budynkach użyteczności publicznej będzie dostępne odpowiednie schronienie. Choć przepisy przewidują wyjątki, to jednak nacisk położony jest na maksymalne wykorzystanie istniejącej infrastruktury i tworzenie nowych przestrzeni ochronnych w miejscach, gdzie gromadzi się duża liczba osób. W praktyce oznacza to, że wiele budynków w Otwocku i okolicach – od szkół i urzędów po obiekty sportowe i kulturalne – będzie musiało spełniać określone normy i zapewniać mieszkańcom dostęp do bezpiecznych schronów.
