Krótsza droga od podejrzenia choroby do rozpoczęcia leczenia, nowoczesna diagnostyka i mniej czasu spędzanego w szpitalu – takie mają być efekty dużych inwestycji realizowanych w Mazowieckim Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku. Ich łączna wartość przekracza 104 mln zł. Zmiany dotyczą przede wszystkim pacjentów z chorobami płuc oraz nowotworami układu oddechowego.
Środki pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego. Inwestycje obejmują zarówno zakup specjalistycznego sprzętu, modernizację infrastruktury, jak i zmianę organizacji diagnostyki i leczenia.
To szczególnie istotne w przypadku chorób układu oddechowego. Choroby płuc są trzecią przyczyną zgonów na Mazowszu, natomiast rak płuca pozostaje najbardziej śmiercionośnym nowotworem. W przypadku raka, ale również POChP czy astmy, ogromne znaczenie ma czas – od pojawienia się podejrzenia choroby, przez diagnostykę, aż do rozpoczęcia właściwego leczenia.
Precyzyjniej i z mniejszym obciążeniem dla pacjenta
Jednym z najważniejszych kierunków zmian w otwockiej placówce jest rozwój małoinwazyjnej diagnostyki. Centrum zostało wyposażone m.in. w system nawigacji bronchoskopowej, nowe bronchoskopy i endoskopy. Rozwijane są również biopsje wykonywane pod kontrolą tomografii komputerowej lub USG.
Procedury takie jak EUS, EBUS czy biopsja gruboigłowa pozwalają dokładniej rozpoznać charakter zmian, ograniczając jednocześnie obciążenie pacjenta.
Duże znaczenie ma system nawigacji laserowej do tomografu komputerowego. Umożliwia on wykonywanie biopsji guzów płuca w znieczuleniu miejscowym. W ten sposób można pobrać materiał niezbędny do pełnego badania histopatologicznego bez konieczności stosowania bardziej inwazyjnych metod.
Z kolei system nawigacji bronchoskopowej pozwala lekarzom precyzyjniej docierać do zmian położonych obwodowo w miąższu płuca. Według danych placówki trafność pobrania materiału może dzięki temu sięgać 90 proc., co bezpośrednio przekłada się na wartość diagnostyczną późniejszego badania histopatologicznego.
Szpital wykorzystuje również nowoczesne USG z zaawansowaną analizą obrazu wspieraną przez sztuczną inteligencję oraz elastografią fali poprzecznej. Technologia ma pomagać m.in. w wykrywaniu zmian nowotworowych, dokładniejszej ocenie ich zaawansowania oraz potencjalnych przerzutów.
Genetyka pomaga dobrać terapię
Kolejnym elementem zmian jest diagnostyka NGS, czyli badanie genetyczne komórek nowotworowych. Pozwala ono określić występujące mutacje i na tej podstawie dobrać leczenie celowane do konkretnego pacjenta.
Ma to szczególne znaczenie przy kwalifikowaniu chorych do nowoczesnych terapii, w tym immunoterapii i chemioterapii. Leczenie może być dzięki temu lepiej dopasowane do biologicznych cech nowotworu.
Zmiany dotyczą także patomorfologii. Informatyzacja zakładu pozwoliła skrócić czas oczekiwania na wynik badania histopatologicznego – a więc jednego z kluczowych momentów diagnostyki, od którego zależy ustalenie dalszego sposobu leczenia.
Nowocześniejsze operacje raka płuca
Nowe możliwości pojawiły się również na bloku operacyjnym. Placówka dysponuje torem wizyjnym ICG wykorzystującym zieleń indocyjaninową, który umożliwia wykonywanie segmentektomii.
To nowoczesna metoda chirurgicznego leczenia raka płuca pozwalająca ograniczyć zakres usuwanej tkanki płucnej. Dla chorego może to oznaczać szybszy powrót do zdrowia i zmniejszenie ryzyka powikłań po zabiegu.
Badanie i powrót do domu tego samego dnia
Zmienia się nie tylko sprzęt, ale również organizacja pracy szpitala. Jednym z najważniejszych rozwiązań z punktu widzenia pacjentów jest diagnostyka bronchoskopowa prowadzona w trybie do 12 godzin.
Badania, które wcześniej mogły wiązać się z kilkudniowym pobytem w szpitalu, w części przypadków mogą obecnie zostać wykonane w ciągu jednego dnia.
Ten model ma być dalej rozwijany. Od 1 sierpnia tworzone są Dzienny Pododdział Diagnostyki Bronchoskopowej oraz Oddział Dzienny Chemioterapii i Immunoterapii. Coraz więcej procedur ma być wykonywanych bez konieczności pełnej hospitalizacji.
To istotna zmiana szczególnie dla pacjentów onkologicznych, którzy w trakcie wielomiesięcznego leczenia wielokrotnie muszą pojawiać się w placówce.
– Dla naszych pacjentów najważniejsze jest to, żeby diagnoza była szybka, badanie jak najmniej uciążliwe, a leczenie zaczęło się bez zbędnej zwłoki. Dzięki tym inwestycjom możemy realnie skrócić tę drogę i dać pacjentom więcej czasu w domu, a mniej w szpitalu – mówi Anna Kamińska, Dyrektor Naczelna Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku.
Zmieniają się również warunki w szpitalu
Inwestycje obejmują także przestrzeń, w której leczeni są pacjenci. Zmodernizowany został Pawilon A, poprawiono również warunki w Pawilonie C, gdzie m.in. wykonano węzły sanitarne przy salach chorych.
W placówce działają także przeszkoleni koordynatorzy opieki onkologicznej. Ich zadaniem jest pomoc pacjentom w przechodzeniu przez kolejne etapy diagnostyki i terapii.
Centrum zyskało ponadto własną karetkę typu T, wykorzystywaną m.in. do transportu chorych kierowanych na radioterapię.
Programy lekowe i badania kliniczne
Pacjenci otwockiego Centrum mają obecnie dostęp do pięciu programów lekowych, w tym programu B.6. Placówka prowadzi również badania kliniczne dotyczące onkologii i chorób płuc. Dla części chorych oznacza to możliwość skorzystania z terapii, które nie są jeszcze dostępne w ramach standardowego leczenia.
Możliwości te mają zostać dodatkowo rozszerzone wraz z powstaniem Centrum Wsparcia Badań Klinicznych dla Mazowsza Zachodniego.
Kolejny krok: wykryć raka wcześniej
Na obecnych inwestycjach rozwój placówki ma się nie zakończyć. Jednym z kolejnych kierunków są badania przesiewowe prowadzone z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej u osób należących do grup ryzyka. Ich celem jest wykrywanie raka płuca na wcześniejszych etapach, kiedy możliwości skutecznego leczenia są większe.
Planowana jest także rozbudowa sieci poradni chorób płuc, chirurgii klatki piersiowej oraz onkologicznej. Ma to skrócić czas oczekiwania zarówno na konsultację specjalistyczną, jak i ewentualną hospitalizację.
Centrum chce również rozszerzać możliwości leczenia osób z przewlekłą niewydolnością oddechową, w tym dostęp do nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej.
Ponad 104 mln zł przeznaczonych na rozwój otwockiej placówki ma więc przełożyć się nie tylko na nowe urządzenia. Najważniejszą zmianą z perspektywy chorego ma być skrócenie całej ścieżki – od diagnostyki, przez rozpoznanie, po rozpoczęcie właściwego leczenia – przy jednoczesnym ograniczaniu czasu, który pacjent musi spędzić w szpitalu.
fot: MCLChPiG
