Niski poziom wody w jeziorze Torfy w Karczewie niepokoi mieszkańców. W odpowiedzi na nasze pytania, Nadleśnictwo Celestynów przedstawiło ocenę obecnej sytuacji oraz wskazało główne przyczyny tego stanu. Jakie są prognozy na przyszłość i jakie działania są podejmowane, aby temu zjawisku zapobiegać? Przeczytajcie nasz artykuł, aby poznać szczegóły.
W naszym regionie problem nie dotyka jedynie „Torfów”: w fatalnie niskim stanie są także m.in. Rokola, Moczydło, jeziorka Morskie Oko w Aleksandrowie k. Falenicy, kończąc na (totalnie wyschniętej) karczewskiej Jagodziance, Wiśle czy Świdrze.
Jezioro “Torfy”
Rezerwat przyrody „Na Torfach” im. Janusza Kozłowskiego (utworzony w 1977 roku) jest ulubionym miejscem nie tylko mieszkańców naszego powiatu, a także przyjezdnych turystów. Jest ostoją dzikiej przyrody, unikalnego torfowego ekosystemu oraz miejsce przyciągającą spacerowiczów i miłośników natury. W rezerwacie znajduje się ścieżka dydaktyczna „Łabędzi Szlak”, kładka widokowa oraz malownicze jezioro, zasilane źródłami. Obszar ten to także podmokłe lasy i bagna, które stanowią habitat dla wielu gatunków zwierząt.
Maj 2025
Dlaczego “Torfy” nam wysychają? Czy jesteśmy w stanie to zjawisko zatrzymać? O te i inne sprawy zapytaliśmy Z-cę Nadleśniczego Nadleśnictwa Celestynów – Arkadiusza Dmowskiego
* (Pytania zostały wysłane do Nadleśnictwa Celestynów 14 sierpnia, jednak z uwagi na sezon urlopowy, odpowiedzi otrzymaliśmy pod koniec tego tygodnia).
(Portal Otwocki) Czym spowodowany jest niski stan wody w jeziorze Torfy?
(Arkadiusz Dmowski) Najważniejszą przyczyną są długotrwałe susze w regionie Mazowsza, które obniżyły poziom wód podziemnych i zmniejszyły zasilanie jeziora.
Czy ma to związek z ogólnopolską i ogólnoświatową suszą hydrologiczną, czy przyczyna może być tutaj jeszcze inna?
Tak, obecny spadek poziomu wody jest spójny z sytuacją ogólnokrajową. Aktualnie od długiego czasu mamy niewystarczającą ilość opadów i stosunkowo wysoką temperaturę, która wpływa na zwiększone parowanie wody. Zimy są praktycznie bezśnieżne, a jeżeli śnieg spadnie, to zazwyczaj utrzymuje się kilka dni, szybko topnieje i od razu paruje. To przyczynia się do suszy.
Czy w poprzednich latach zanotowano podobną sytuację, czy jest to zjawisko precedensowe?
Nadleśnictwo Celestynów nie prowadzi pomiarów stanu wody w jeziorze Torfy, jednak na podstawie obserwacji terenowych można stwierdzić, że w porównaniu z ostatnimi latami obecny poziom wody jest wyjątkowo niski.
Jakie są według Państwa rokowania na przyszłe lata, jeśli chodzi o suszę hydrologiczną oraz czy w jakikolwiek sposób można zapobiec tego typu sytuacji?
Prognozy klimatyczne i obserwacje IMGW-PIB sugerują, że okresy suszy i niskich stanów wód będą w Polsce pojawiały się częściej. Pojedyncze opady nie odtworzą szybko deficytów wód gruntowych. Jednym z działań, które mają na celu zatrzymywanie wody w przyrodzie, są projekty małej retencji.
Nadleśnictwo Celestynów dwa razy uczestniczyło w “Kompleksowym projekcie adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych”.
W ramach pierwszego projektu powstały 3 zbiorniki retencyjne oraz 3 przepusty i 11 zastawek.
Drugie przedsięwzięcie obejmowało utworzenie i odtworzenie kolejnych 2 zbiorników oraz wykonanie 29 kamienno-drewnianych zastawek i 14 przepustów.
Wśród licznych funkcji, jakie mogą pełnić małe zbiorniki wodne oraz piętrzenia na rowach, wybudowane lub odnowione w projektach, można wymienić:
- zapobieganie suszy;
- funkcje przeciwpowodziowe (zatrzymanie nadmiaru wód opadowych na terenach leśnych, spłaszczanie fali powodziowej w niższych partiach zlewni);
- odtworzenie naturalnych warunków wodnych obszarów podmokłych;
- podtrzymywanie poziomu wód gruntowych;
- podtrzymywanie podziemnego zasilania źródlisk;
- utrzymanie i powstawanie ostoi flory i fauny wodnej, wodno-błotnej lub okresowo związanej z wodą;
- oczyszczanie wody;
- zwiększanie liczby wodopojów dla dzikich zwierząt.
Ważna jest również edukacja społeczeństwa w zakresie ochrony zasobów wodnych i racjonalnego gospodarowania nimi.
– napisał Arkadiusz Dmowski, Z-ca Nadleśniczego Nadleśnictwa Celestynów.
Niski stan wody w jeziorze Torfy oraz innych zbiornikach wodnych w regionie to problem, który wymaga pilnej uwagi i działań. Długotrwałe susze wpływają na poziom wód podziemnych, co staje się coraz bardziej powszechne w Mazowszu.
Nadleśnictwo Celestynów, w odpowiedzi na te wyzwania, podejmuje pewne kroki w zakresie małej retencji oraz edukacji ekologicznej, aby przeciwdziałać skutkom suszy.
Współpraca lokalnych instytucji oraz zaangażowanie społeczności są kluczowe dla ochrony cennych zasobów wodnych naszego regionu. Zachęcamy do śledzenia działań podejmowanych w tej sprawie oraz do aktywnego udziału w ochronie przyrody.
Foto: Redakcja
Czytaj także:
Wisła odsłania tajemnice – od potopu szwedzkiego po…
