To jedna z największych zmian dotyczących zwierząt domowych od wielu lat. W Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK), która wprowadza obowiązek czipowania i rejestracji psów oraz wielu kotów na terenie całej Polski. Nowe przepisy mają pomóc w walce z bezdomnością zwierząt, ułatwić odnajdywanie zagubionych pupili i ograniczyć wydatki samorządów na utrzymanie schronisk.
Dla milionów właścicieli czworonogów oznacza to konieczność dopilnowania nowych formalności. Za ich zlekceważenie grozić będą kary finansowe.
Czym jest KROPiK?
Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów będzie ogólnopolską bazą danych prowadzoną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W systemie znajdą się informacje o zwierzęciu, numerze mikroczipa, właścicielu, szczepieniach przeciwko wściekliźnie, a nawet o ewentualnym zaginięciu lub śmierci zwierzęcia.
Dzięki temu odnalezienie właściciela zagubionego psa lub kota ma być znacznie szybsze niż obecnie.
Kogo obejmie obowiązek?
Najważniejsza zmiana dotyczy psów. Obowiązkowemu oznakowaniu i rejestracji będą podlegały wszystkie psy, niezależnie od wieku i daty urodzenia. W przypadku nowych zwierząt właściciel będzie musiał zadbać o ich oznakowanie najpóźniej przed pierwszym obowiązkowym szczepieniem przeciwko wściekliźnie lub przed sprzedażą czy przekazaniem psa innemu właścicielowi.
Nowe przepisy obejmą również koty posiadające właścicieli. Zwierzęta te będą musiały zostać oznakowane i zarejestrowane do ukończenia trzeciego miesiąca życia albo przed zmianą właściciela. Obowiązek dotyczy także kotów przebywających w schroniskach oraz domach tymczasowych.
A co z kotami wolno żyjącymi?
W przypadku kotów wolno żyjących decyzję podejmą samorządy. Rady gmin będą mogły wprowadzić program ich znakowania i rejestracji. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek – obowiązek nie obejmie kotów wolno żyjących bytujących na terenach gospodarstw rolnych.
Jak będzie wyglądało czipowanie?
Oznakowanie zwierzęcia będzie polegało na wszczepieniu mikroczipa (transpondera) zgodnego z międzynarodowymi normami identyfikacji zwierząt. Zabieg wykonają lekarze weterynarii lub technicy weterynarii działający w uprawnionych placówkach. Po oznakowaniu dane zwierzęcia zostaną wprowadzone do centralnego rejestru.
W praktyce większość właścicieli, którzy już wcześniej zaczipowali swoje zwierzęta, nie będzie musiała ponownie wykonywać zabiegu – konieczna będzie natomiast rejestracja w nowym systemie.
Właściciele dostaną dostęp przez internet
Jednym z ciekawszych rozwiązań jest możliwość zarządzania danymi zwierzęcia online. Właściciele będą mogli sprawdzić dane swojego pupila, zgłosić zmianę adresu, oznaczyć zwierzę jako zaginione, a nawet otrzymywać przypomnienia o obowiązkowych szczepieniach przeciwko wściekliźnie. Funkcje te mają być dostępne również za pośrednictwem aplikacji mObywatel.
Trzy lata na bezpłatne wpisanie zwierzęcia do rejestru
Dobra wiadomość dla właścicieli zwierząt już oznakowanych. Przez trzy lata od uruchomienia systemu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewni bezpłatną rejestrację psów i kotów, które zostały zaczipowane wcześniej.
To rozwiązanie ma zachęcić właścicieli do szybkiego uzupełnienia danych i stworzenia możliwie pełnej ogólnopolskiej bazy zwierząt.
Nawet 5 tysięcy złotych kary
Nowe przepisy przewidują sankcje dla osób, które nie dopełnią obowiązku oznakowania i rejestracji zwierzęcia. Grzywna może wynieść od 20 zł aż do 5000 zł.
Kontrole będą mogły prowadzić m.in. Inspekcja Weterynaryjna, Policja, straże miejskie oraz – w gminach bez straży miejskiej – także wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast.
Dlaczego państwo wprowadza nowe przepisy?
Powód jest prosty – rosnące koszty opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pokazują, że wydatki gmin na programy związane z opieką nad bezdomnymi zwierzętami wzrosły niemal trzykrotnie. W 2012 roku wynosiły około 126 mln zł, natomiast w 2023 roku przekroczyły już 347 mln zł.
Twórcy ustawy liczą, że dzięki łatwiejszej identyfikacji właścicieli liczba porzuceń i zaginięć zwierząt spadnie, a samorządy będą mogły przeznaczać mniej pieniędzy na utrzymanie schronisk.
Dla właścicieli psów i kotów oznacza to przede wszystkim większą odpowiedzialność, ale także większe bezpieczeństwo dla zwierząt. W przypadku zaginięcia pupila odnalezienie właściciela będzie możliwe niemal natychmiast po odczytaniu mikroczipa.
KROPiK ma stać się zwierzęcym odpowiednikiem systemów ewidencji stosowanych wobec ludzi – centralną bazą, która pozwoli szybciej odnaleźć właściciela, kontrolować szczepienia i skuteczniej walczyć z problemem bezdomności zwierząt w Polsce.
