W 2026 roku setki mieszkańców będą musiały stawić się do kwalifikacji wojskowej. To obowiązek wynikający wprost z przepisów prawa, którego nie można zlekceważyć. Kwalifikacja wojskowa nie jest wyłącznie formalnością – porządkuje status wobec służby wojskowej i może wiązać się z konsekwencjami prawnymi. Wyjaśniamy, kogo dokładnie dotyczy ten obowiązek i jak przebiega cała procedura.
Kwalifikacja wojskowa w 2026 roku odbędzie się w marcu i kwietniu (dokładne terminy w tabeli poniżej) na terenie Szpitala Powiatowego w Otwocku. Obejmuje ona zarówno osoby objęte obowiązkiem stawiennictwa, jak i ochotników, którzy ukończyli 18 lat. Jej celem jest wprowadzenie danych do ewidencji wojskowej, ocena zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz wstępne przypisanie do określonych form służby wojskowej.
Kwalifikacja wojskowa jest obowiązkowa – i lepiej o tym pamiętać
Zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny, niestawienie się do kwalifikacji wojskowej bez uzasadnionej przyczyny może skutkować grzywną, a nawet przymusowym doprowadzeniem przez Policję. To obowiązek ustawowy, a nie zaproszenie czy propozycja.
W 2026 roku do stawienia się przed komisją wojskową zobowiązani są przede wszystkim mężczyźni urodzeni w 2007 roku oraz ci z roczników 2002–2006, którzy dotąd nie mają określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Wezwane zostaną również osoby, które w latach 2024–2025 otrzymały czasową niezdolność do służby, jeśli okres ten upływa przed zakończeniem kwalifikacji lub złożyły wniosek o zmianę kategorii.
Kwalifikacja obejmuje także kobiety urodzone w latach 1999–2007, posiadające kwalifikacje przydatne do służby wojskowej, zwłaszcza kończące lub odbywające naukę na kierunkach takich jak medycyna, pielęgniarstwo, ratownictwo medyczne, psychologia, analityka medyczna czy weterynaria. Dodatkowo w trybie ochotniczym mogą zgłosić się wszystkie osoby pełnoletnie – aż do końca roku, w którym kończą 60 lat – o ile nie mają uregulowanego stosunku do służby wojskowej.
Dokładne terminy wezwań osób podlegających obowiązkowi stawiennictwa na kwalifikację wojskową dla powiatu otwockiego:
Otwock – w dniach 16 – 25 marzec 2026 r.
Józefów w dniach 26 marzec 02 kwiecień 2026 r.
Wiązowna w dniach 03 – 08 kwiecień 2026 r.
Osieck w dniu 09 kwietnia 2026 r.
Karczew w dniach 10 – 14 kwiecień 2026 r.
Celestynów w dniach 15 – 17 kwiecień 2026 r.
Sobienie Jeziory w dniu 20 kwietnia 2026
Kołbiel w dniach 21 -22 kwiecień 2026 r.
Kobiety w dniu 23 kwietnia 2026 r.
Jak przebiega kwalifikacja?
Proces kwalifikacji wojskowej jest wieloetapowy i przebiega sprawnie, choć wymaga przygotowania. Rozpoczyna się od sprawdzenia tożsamości i wprowadzenia danych osobowych do ewidencji wojskowej. Następnie przeprowadzane są badania lekarskie i psychologiczne, na podstawie których komisja określa kategorię zdolności do służby wojskowej.
Uczestnicy otrzymują również informacje o możliwościach pełnienia różnych form służby, a na zakończenie nadawany jest stopień wojskowy „szeregowy” oraz następuje przeniesienie do tzw. rezerwy pasywnej. Każda osoba otrzymuje stosowne zaświadczenie potwierdzające stawiennictwo i uregulowany stosunek do służby wojskowej.
Na kwalifikację należy zabrać ze sobą dokument potwierdzający tożsamość – dowód osobisty lub paszport – a także dokumenty dotyczące wykształcenia, kontynuowania nauki, posiadanych kwalifikacji czy uprawnień zawodowych, w tym np. prawa jazdy. Bardzo ważna jest również dokumentacja medyczna, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych.
Kategorie zdolności i możliwość zmiany terminu
Powiatowa Komisja Lekarska przyznaje jedną z czterech kategorii zdolności do służby wojskowej. Kategoria A oznacza zdolność do służby wojskowej (z wyłączeniem zawodowej), B – czasową niezdolność w czasie pokoju, D – niezdolność do służby w czasie pokoju z wyjątkiem wybranych stanowisk w Wojskach Obrony Terytorialnej, natomiast E oznacza trwałą i całkowitą niezdolność do służby zarówno w czasie pokoju, jak i wojny.
Osoby, które z ważnych powodów nie mogą stawić się w wyznaczonym terminie, mogą wystąpić o jego zmianę. Nowy termin wyznacza wójt, jednak nie może on przypadać później niż 23 kwietnia 2026 roku, czyli ostatni dzień kwalifikacji dla mieszkańców powiatu otwockiego.
Z kolei osoby niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji oraz osoby z niepełnosprawnościami mogą zostać zwolnione z obowiązku osobistego stawiennictwa. Warunkiem jest wcześniejsze dostarczenie dokumentacji medycznej do wójta oraz poinformowanie właściwego Wojskowego Centrum Rekrutacji.
Kwalifikacja wojskowa to procedura cykliczna, ale jej znaczenie jest konkretne i długofalowe. Warto potraktować ją poważnie – przygotować dokumenty, sprawdzić termin i stawić się bez zbędnego stresu. Dla wielu młodych mieszkańców Otwocka będzie to pierwszy formalny kontakt z wojskiem.
Kwalifikację wojskową przeprowadza się co roku, celem określenia zdolności do służby wojskowej mężczyzn, którzy w danym roku kończą 19 lat i dotychczas nie otrzymali określonej kategorii zdolności. W bieżącym roku do kwalifikacji wojskowej zostaną wezwani:
1) mężczyźni urodzeni w 2007 r.;
2) mężczyźni urodzeni w latach 2002-2006, którzy nie posiadają określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej;
3) osoby, które w latach 2024 i 2025:
a) zostały uznane przez powiatowe komisje lekarskie za czasowo niezdolne do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia, jeżeli okres tej niezdolności upływa przed zakończeniem kwalifikacji wojskowej,
b) zostały uznane przez powiatowe komisje lekarskie za czasowo niezdolne do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia, jeżeli okres tej niezdolności upływa po zakończeniu kwalifikacji wojskowej i złożyły wniosek o zmianę kategorii zdolności, o którym mowa w art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, przed dniem zakończenia kwalifikacji wojskowej;
4)kobiety urodzone w latach 1999-2007 posiadające kwalifikacje przydatne do służby wojskowej, które nie stawały jeszcze do kwalifikacji wojskowej oraz kobiety pobierające naukę w celu uzyskania tych kwalifikacji, które w roku szkolnym lub akademickim 2025/2026 kończą studia na kierunkach lub kończą naukę w zawodach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny;
5)osoby, które ukończyły 18 lat życia i zgłosiły się ochotniczo do kwalifikacji wojskowej oraz osoby o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 60 lat życia, jeżeli nie posiadają określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej i zgłoszą się do kwalifikacji wojskowej.
Osoby wezwane na kwalifikację wojskową powinny posiadać przy sobie odpowiednie dokumenty tj. dowód osobisty, świadectwa szkolne czy zaświadczenia lekarskie jeżeli posiadają przewlekłą chorobę, dokumentacje medyczną.
Wyróżniamy cztery kategorie zdolności do służby wojskowej:
kategoria A – zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129, a także zdolność do odbywania służby zastępczej;
kategoria B – czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;
kategoria D – niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej;
kategoria E – trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
