To będzie największa inwestycja w historii Muzeum Wnętrz w Otwocku Wielkim od kilkudziesięciu lat. Dzięki środkom pozyskanym w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027 zabytkowy pałac Bielińskich przejdzie kompleksową rewitalizację, która nie tylko przywróci mu dawny blask, ale także przekształci go w nowoczesne centrum kultury dostępne dla mieszkańców i turystów przez cały rok.
Całkowita wartość projektu wynosi ponad 74,2 mln zł. Dofinansowanie z funduszy europejskich to blisko 48,7 mln zł, natomiast wsparcie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekracza 12,5 mln zł.
Za sukcesem projektu stoją ludzie, którzy przez wiele miesięcy konsekwentnie zabiegali o jego realizację.
Wielki sukces dzięki zaangażowaniu wielu osób
Pozyskanie tak znaczących środków finansowych nie byłoby możliwe bez zaangażowania wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Bożeny Żelazowskiej. Od początku wspierała ona działania mające na celu rozwój i ochronę jednego z najcenniejszych zabytków południowego Mazowsza.
Dzięki skutecznej współpracy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Muzeum Narodowym w Warszawie oraz zespołem Muzeum Wnętrz w Otwocku Wielkim udało się przygotować projekt, który znalazł uznanie ekspertów oceniających wnioski o dofinansowanie.
Ogromną rolę odegrała również kustosz Muzeum Wnętrz Anna Feliks wraz ze swoim zespołem. To właśnie pracownicy muzeum przez wiele miesięcy przygotowywali dokumentację, koncepcje programowe, analizy oraz rozwiązania, które pozwolą połączyć ochronę zabytkowego dziedzictwa z nowoczesnymi potrzebami zwiedzających.
Efektem jest projekt, który wykracza daleko poza standardowy remont i stanowi wizję rozwoju jednej z najważniejszych instytucji kultury w regionie.
Pałac odzyska dawny blask
Rewitalizacja zostanie przeprowadzona zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Szczególny nacisk położony zostanie na zachowanie historycznego charakteru rezydencji.
W miarę możliwości wykorzystane zostaną oryginalne elementy wyposażenia i wystroju wnętrz – zabytkowe płytki, dekoracje, obudowy grzejników czy elementy oświetlenia. Wszystkie nowe rozwiązania będą stylistycznie dopasowane do historycznego charakteru pałacu.
To niezwykle ważne, ponieważ Muzeum Wnętrz mieści się w jednym z najpiękniejszych barokowych pałaców w Polsce, niegdyś należącym do rodziny Bielińskich.
Pięć razy więcej przestrzeni
Jedną z najbardziej spektakularnych zmian będzie ogromne zwiększenie powierzchni dostępnej dla odwiedzających.
Obecnie zwiedzający mają do dyspozycji około 600 metrów kwadratowych powierzchni. Po zakończeniu inwestycji przestrzeń udostępniona publiczności wzrośnie aż do około 3000 metrów kwadratowych.
To prawdziwa rewolucja. Dzięki temu możliwe będzie stworzenie nowych wystaw, sal edukacyjnych, przestrzeni warsztatowych oraz miejsc przeznaczonych do organizacji wydarzeń kulturalnych. Znacznie zwiększy się także komfort zwiedzania oraz możliwości prowadzenia działalności edukacyjnej.
Muzeum otwarte przez cały rok
Dotychczas jedną z największych bolączek placówki był niewystarczająco wydajny system ogrzewania, który powodował, że w okresie zimowym muzeum pozostawało niedostępne dla zwiedzających.
Po realizacji projektu sytuacja diametralnie się zmieni. Modernizacja instalacji grzewczych, poprawa efektywności energetycznej budynku oraz wymiana części stolarki okiennej sprawią, że pałac będzie funkcjonował przez cały rok.
Muzeum zyska także nowoczesną infrastrukturę informatyczną oraz powszechny dostęp do bezprzewodowego internetu.
Muzeum bez barier
Jednym z priorytetów inwestycji jest zapewnienie pełnej dostępności obiektu dla osób ze szczególnymi potrzebami.
Powstaną windy, zlikwidowane zostaną bariery architektoniczne, a zespół muzeum przejdzie specjalistyczne szkolenia dotyczące obsługi osób z niepełnosprawnościami.
Projekt zakłada również wdrożenie nowych rozwiązań edukacyjnych i organizacyjnych, które pozwolą jeszcze lepiej odpowiadać na potrzeby różnych grup odbiorców.
Zielone Muzeum przyszłości
Program FEnIKS obejmuje także szeroko zakrojone działania ekologiczne.
W otaczającym pałac parku pojawią się nowe nasadzenia rodzimych gatunków roślin, schronienia dla zwierząt oraz rozwiązania wspierające bioróżnorodność.
Powstaną zbiorniki retencyjne na wodę deszczową, instalacja wykorzystująca wodę szarą oraz pompa ciepła. Parking otrzyma przepuszczalną nawierzchnię, a na terenie muzeum pojawią się ławki wyposażone w panele fotowoltaiczne umożliwiające ładowanie urządzeń mobilnych.
Dla rowerzystów przygotowana zostanie specjalna wiata rowerowa, a gospodarkę odpadami wspomogą nowa wiata śmietnikowa oraz kompostownik.
Kino, warsztaty i nowe życie pałacu
Po zakończeniu remontu Muzeum Wnętrz ma stać się tętniącym życiem centrum kultury.
Powstanie nowoczesna sala kinowa wyposażona w profesjonalny sprzęt, która będzie miejscem pokazów filmowych, konferencji, seminariów oraz spotkań mieszkańców.
Planowane są również lokalne inicjatywy, takie jak turnieje szachowe i brydżowe, spotkania edukacyjne czy wydarzenia integrujące społeczność regionu.
W muzeum pojawią się także nowe sale warsztatowe i edukacyjne. Jedną z atrakcji mają być warsztaty kulinarne, podczas których historia pałacu i jego mieszkańców będzie opowiadana poprzez dawne receptury i smaki.
Nie zabraknie również stref relaksu przeznaczonych dla rodzin z dziećmi oraz osób odwiedzających muzeum indywidualnie.
Powrót ulubionych wystaw
Po zakończeniu prac do Otwocka Wielkiego powróci ceniona przez zwiedzających wystawa „Dar Paderewskiego”.
Przygotowane zostaną również dwie nowe ekspozycje stałe – „Romantyczne nuty” oraz „Rezydencja po II wojnie światowej”.
Dzięki nim muzeum będzie nie tylko miejscem prezentowania historii, ale także przestrzenią inspiracji, edukacji i twórczych spotkań.
Współpraca z prestiżowymi partnerami
Nowemu otwarciu muzeum towarzyszyć będzie bogaty program edukacyjny i kulturalny realizowany we współpracy z wieloma instytucjami.
Partnerami przedsięwzięcia będą m.in. Prywatna Szkoła Muzyczna nr 1 w Otwocku, Mazowiecki Park Krajobrazowy im. Czesława Łaszka, niemieckie Muzeum Sztuki Współczesnej Hamburger Bahnhof oraz Pałac Królewski w Gödöllő na Węgrzech.
Współpraca obejmie edukację muzyczną, przyrodniczą, ekologiczną oraz działania skierowane do rodzin z dziećmi i osób z niepełnosprawnościami.
Przed nami trzy lata wielkich zmian
Prace budowlane rozpoczną się w styczniu 2027 roku i zakończą pod koniec 2029 roku. W tym czasie pałac oraz wyspa będą niedostępne dla zwiedzających ze względów bezpieczeństwa.
Muzeum planuje jednak organizację wybranych wydarzeń plenerowych w innych częściach parku, aby utrzymać kontakt z publicznością przez cały okres realizacji inwestycji.
Dla mieszkańców Otwocka, Karczewa i całego regionu oznacza to początek nowego rozdziału w historii jednego z najcenniejszych zabytków Mazowsza. Dzięki zaangażowaniu wiceminister Bożeny Żelazowskiej, dyrektor Anny Feliks oraz zespołu Muzeum Wnętrz w Otwocku Wielkim historyczna rezydencja nie tylko odzyska dawny blask, ale stanie się nowoczesnym, dostępnym i tętniącym życiem centrum kultury, którego skala i możliwości będą nieporównywalne z tym, co znamy dzisiaj.
