W Sejmie odbyła się dyskusja dotycząca wykorzystania funduszy przeznaczonych na ochronę ludności i obronę cywilną. Sprawa budzi duże zainteresowanie wśród samorządów, które w praktyce odpowiadają za realizację wielu zadań związanych z bezpieczeństwem mieszkańców.
Podczas posiedzenia wiceszef MSWiA Wiesław Szczepański odpowiedział na pytanie posłanki Zofii Czernow, która apelowała, aby środki przekazywane samorządom mogły być uznane za niewygasające, czyli takie, które można wydawać także w kolejnym roku budżetowym. – Chcielibyśmy, to jest po prostu nasze marzenie, aby w roku 2025 i 2026 były to środki niewygasające. Oczywiście powoduje to pewne komplikacje dla budżetu państwa – mówił wiceminister Szczepański.
Krótki czas na wydatkowanie środków
Jak zaznaczył, największym problemem jest obecnie krótki okres na racjonalne wykorzystanie funduszy. Pieniądze trafiły do samorządów dopiero w lipcu, co oznacza, że jednostki mają zaledwie kilka miesięcy na przygotowanie i realizację inwestycji. – Codziennie monitorujemy liczbę podpisanych umów i wysokość środków już zaangażowanych przez wojewodów – podkreślił wiceszef MSWiA.
W tym roku na ochronę ludności i obronę cywilną przeznaczono ponad 5,1 mld zł, z czego 4,6 mld zł trafiło do samorządów za pośrednictwem wojewodów.
Nowelizacja ustawy w przygotowaniu
Resort spraw wewnętrznych rozpoczął już prace nad nowelizacją ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, która obowiązuje od 1 stycznia br. Propozycje zmian obejmują m.in.:
- wprowadzenie rozwiązań umożliwiających uznawanie środków za niewygasające,
- możliwość wyłączenia niektórych inwestycji (np. w zakresie łączności czy schronów) z rygorów ustawy o zamówieniach publicznych,
- wydłużenie obowiązywania programów z dwuletnich do pięcioletnich – od roku 2027.
– Chcielibyśmy, aby program nie był dwuletni, tylko pięcioletni. To dałoby gminom możliwość planowania zadań w dłuższej perspektywie czasu – tłumaczył Szczepański.
Większa elastyczność dla samorządów
Według zapowiedzi resortu, nowe przepisy mają pozwolić samorządom na większą elastyczność, m.in. poprzez możliwość przesuwania środków między zadaniami oraz między województwami. Ostateczne decyzje będą jednak wymagały zgody Ministerstwa Finansów.
Dla jednostek samorządu terytorialnego proponowane zmiany mogą okazać się kluczowe. Wydłużenie okresu wykorzystania funduszy czy możliwość planowania inwestycji w perspektywie pięciu lat pozwoli gminom lepiej przygotować projekty i skuteczniej odpowiadać na potrzeby mieszkańców w zakresie bezpieczeństwa.
Samorządy – w tym także gminy naszego regionu – oczekują jasnych rozwiązań prawnych, które pozwolą na efektywne wykorzystanie rekordowych środków przeznaczonych w tym roku na ochronę ludności i obronę cywilną.
